Sistemska nejednakost i radna eksploatacija kao uzroci kubanske revolucije
DOI:
https://doi.org/10.51204/IVRS_26102AKljučne reči:
Kubanska revolucija, socijalna pravda, društveno-ekonomska nejednakost, Fulhensio Batista, Ernesto Če Gevara, agrarna reforma, nacionalizacija, socijalna politikaApstrakt
Rad analizira društveno-ekonomske okolnosti koje su prethodile Kubanskoj revoluciji, sa posebnim fokusom na strukturalne nejednakosti i koncept socijalne pravde. Primenom istorijskog metoda rekonstruiše se razvoj društvenih i ekonomskih odnosa na Kubi pre 1959. godine, ukazujući na snažan uticaj stranog kapitala i privilegovane domaće elite. Posebno se ispituje period vlasti Fulhensija Batiste, obeležen političkom represijom, ekonomskom zavisnošću i produbljivanjem klasnih razlika. Analiza uzročno-posledičnih veza između izvoznog modela privrede zasnovanog na šećeru i masovnog siromaštva radništva predstavlja centralni deo istraživanja.
U radu se primenjuje i konceptualna analiza pojma socijalne pravde na normativnom i institucionalnom nivou, kroz razmatranje odnosa između jednakosti, slobode i preraspodele resursa. Posebna pažnja posvećena je ideološkim postavkama revolucionarnog pokreta, naročito u stavovima Ernesta „Če” Gevare o eksploataciji i klasnoj borbi kao ključnim preprekama pravednom društvu. Razmatraju se prvi revolucionarni potezi, agrarna reforma, nacionalizacija industrije i proširenje socijalnih i radnih prava kao instrumenti izgradnje novog društvenog poretka.
Metodološki okvir uključuje i komparativnu analizu pre i postrevolucionarnog sistema, sa ciljem utvrđivanja da li je došlo do suštinske eliminacije nejednakosti ili do njene transformacije. Istraživanje pokazuje da je revolucija značajno unapredila dostupnost obrazovanja i zdravstvene zaštite, ali je istovremeno dovela do centralizacije vlasti i povećane zavisnosti pojedinca od države. Zaključuje se da je problem sistemske nejednakosti delimično ublažen, ali ne i u potpunosti prevaziđen, čime se otvara trajno teorijsko pitanje odnosa socijalne pravde, političkog pluralizma i ekonomskih sloboda.
Reference
(1976). Constitution of the Republic of Cuba. Government of the Republic of Cuba.
(2019). Constitution of the Republic of Cuba. Government of the Republic of Cuba.
Childs, M. D. (1995). An historical critique of the emergence and evolution of Ernesto ‘Che’ Guevara’s foco theory. Journal of Latin American Studies, 593-624.
Cushion S. (2025, March 13). Suger workers in Cuba played a key role in it's revolution. Jacobin, p. doesn’t have page numbers.
Domínguez, J. I. (1989). To Make a World Safe for Revolution: Cuba’s Foreign Policy. Cambridge, Massachusetts (SAD): Harvard University Press.
Domínguez, J. I. (1993). Cuba: Order and Revolution. Cambridge, MA, SAD: Harvard University Press.
Figueredo, P. (1868). La Bayamesa. Bayamo, Cuba.
Gott, R. (2004). New Haven: Yale University Press.
Gott, R. (2004). Cuba: A New History. New Haven, Connecticut: Yale University Press.
Harvey, D. (2005). A brief history of neoliberalism. Oxford: Oxford University Press.
HRW. (1999). Cuba: Religion and the State. New York: Human Rights Watch.
HRW. (2009). New Castro, same Cuba: Political prisoners in the post-Fidel era. New York: Human Rights Watch.
Huberman and Sweezy. (2007). Cuba: Anatomy of a Revolution. New York: Monthly Review Press.
José, A. (2000). Cuban Agriculture Before 1959. The Social Situation. Florida: University of Florida IFAS Extension Publication.
Kirk, J. M. (2009). Cuban Medical Internationalism: Origins, Evolution, and Goals. London: Palgrave Macmillan.
Lamrani, S. (2016). Women in Cuba : The Emancipatory Revolution. International Journal of Cuban Studies, 110-114.
Larguía, I. a. (1985). La mujer en el desarollo: Estragia y experiencias de la Revolucion Cubana . Casa de las Americas, 39.
Latina, P. (2024). Cuba's first medical colaboration in the world is recalled.
Martí, J. (1963). Nuestra America. Havana: Editorial de Ciencias Sociales.
Mesa Lago, :. C. (2000). Market, socialist, and mixed economies: Comparative policy and performance: Chile, Cuba, and Costa Rica. Johns Hopkins University Press.
Mesa-Lago, C. (2000). Market, Socialist, and Mixed Economies: Comparative Policy and Performance—Chile, Cuba, and Costa Rica. Baltimore, MD, SAD: Johns Hopkins University Press.
Pérez, L. A. (2014). Cuba: Between Reform and Revolution. Oxford: Oxford University Press.
Pérez-Stable, M. (1999). The Cuban Revolution: Origins, Course, and Legacy. New York: Oxford University Press.
Stephen G. Waller, MD; Jane B. Ward, MD, MPH; Miguel A. Montalvo, MD. (2017). Cuba’s 50 Year Health Diplomacy Program: Lessons Learned for Global Health Engagement. Military Medicine, 1451–1452.
Sweat, D. (2011). Revolutionary Cuba: A Political History. Boulder, Colorado: Lynne Rienner Publishers.
Team, C. E. (2025). The Cuban government confirms that 24,000 health workers are providing services abroad. CiberCuba.
Thomas, H. (1998). Cuba: The Pursuit of freedom. New York, NY: De Capo Press.
